Cách vệ sinh lưới lọc máy lạnh: Hướng dẫn chi tiết 05 bước

Lưới lọc là bộ phận quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất làm lạnh và chất lượng không khí trong phòng. Khi bụi bẩn tích tụ, máy lạnh hoạt động kém hiệu quả, tiêu tốn nhiều điện và làm giảm độ trong lành của không khí. Bài viết này, dựa trên kinh nghiệm của kỹ thuật viên Điện lạnh Limosa, sẽ hướng dẫn bạn cách vệ sinh lưới lọc máy lạnh đúng kỹ thuật, giúp duy trì hiệu suất ổn định và bảo vệ sức khỏe gia đình. Áp dụng vệ sinh định kỳ sẽ đảm bảo máy luôn vận hành bền bỉ và tiết kiệm điện tối ưu.

1. Vai trò then chốt của lưới lọc và tác hại khi không vệ sinh định kỳ

Lưới lọc không chỉ là một tấm chắn bụi đơn giản, mà là một thành phần kỹ thuật quan trọng, có liên quan mật thiết đến hiệu suất năng lượng và sức khỏe người dùng.

Hiểu rõ vai trò này sẽ giúp bạn nhận thức được tầm quan trọng của việc thực hiện cách vệ sinh lưới lọc máy lạnh thường xuyên.

1.1. Chức năng chính của Lưới lọc Máy lạnh (Air Filter)

Lưới lọc đóng vai trò đa năng, từ bảo vệ linh kiện bên trong đến nâng cao chất lượng không khí trong phòng.

• Lọc bụi bẩn thô: Chức năng cơ bản nhất là giữ lại các hạt bụi lớn, tóc, lông thú cưng, và các vật thể thô khác trong không khí, ngăn chúng đi vào sâu bên trong dàn lạnh. Việc này bảo vệ các lá tản nhiệt (dàn trao đổi nhiệt) khỏi bị bám bẩn nhanh chóng.
• Bảo vệ sức khỏe hô hấp: Nhiều loại lưới lọc hiện đại còn có khả năng lọc các hạt mịn, vi khuẩn và chất gây dị ứng. Khi lưới lọc sạch, nó giúp giảm thiểu đáng kể các tác nhân gây hen suyễn, dị ứng, đảm bảo luồng không khí sạch đi vào phòng.
• Tăng hiệu suất làm lạnh: Lưới lọc sạch giúp luồng không khí lưu thông dễ dàng qua dàn lạnh. Khi đó, máy lạnh không cần dùng nhiều năng lượng để hút gió, giúp quá trình trao đổi nhiệt diễn ra nhanh chóng, làm lạnh nhanh hơn và tiết kiệm điện năng.

1.2. Tác hại nghiêm trọng khi bỏ quên vệ sinh lưới lọc máy lạnh

Nếu lưới lọc bị bám đầy bụi bẩn, nó sẽ tạo ra một chuỗi phản ứng tiêu cực ảnh hưởng đến toàn bộ hệ thống máy lạnh và không gian sống.

• Giảm hiệu suất làm lạnh và tốn điện: Bụi bẩn bám dày đặc sẽ làm giảm luồng không khí đi qua dàn lạnh, buộc máy nén phải chạy liên tục và mạnh hơn để đạt được nhiệt độ cài đặt, dẫn đến tăng tiêu thụ điện năng từ 5% đến 15%. Đây là lý do chính khiến nhiều người thắc mắc tại sao máy lạnh nhà mình lại tốn điện.
• Đóng băng dàn lạnh: Hiện tượng này xảy ra khi luồng gió bị cản trở quá mức, nhiệt độ trên dàn lạnh giảm quá sâu so với nhiệt độ bay hơi của gas, gây ra hiện tượng đông tuyết. Dàn lạnh bị đóng băng sẽ làm giảm khả năng làm lạnh và nếu kéo dài có thể gây hư hỏng máy nén.
• Phát tán vi khuẩn và mùi hôi: Bụi bẩn, kết hợp với độ ẩm cao trong dàn lạnh, là môi trường lý tưởng cho nấm mốc và vi khuẩn phát triển. Khi máy hoạt động, các tác nhân này sẽ bị thổi ngược trở lại không khí trong phòng, gây ra mùi khó chịu và ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe.

2. Chuẩn bị dụng cụ và hướng dẫn tháo lưới lọc an toàn

Cách vệ sinh lưới lọc máy lạnh bắt đầu bằng việc chuẩn bị đúng dụng cụ vệ sinh máy lạnh và thực hiện các thao tác tháo lắp một cách cẩn thận, tránh làm hỏng các chốt khóa nhựa mỏng manh.

An toàn điện và sự cẩn thận trong thao tác là hai yếu tố quan trọng nhất trong giai đoạn này.

2.1. Các dụng cụ cần chuẩn bị và Lưu ý an toàn điện

Việc chuẩn bị đầy đủ dụng cụ sẽ giúp quá trình vệ sinh điều hòa diễn ra nhanh chóng và hiệu quả hơn.

• Dụng cụ: Chuẩn bị bàn chải lông mềm (hoặc bàn chải đánh răng cũ), khăn sạch mềm (không đổ lông), chậu nước sạch hoặc vòi nước có áp lực nhẹ, và một chiếc máy hút bụi cầm tay (tùy chọn).
• Vị trí và thời điểm vệ sinh: Nên chọn nơi thoáng mát, sạch sẽ để thực hiện vệ sinh. Đảm bảo máy lạnh đã tắt ít nhất 15 phút trước khi tiến hành để đảm bảo dàn lạnh không quá lạnh.
• Ngắt nguồn điện (BẮT BUỘC): TUYỆT ĐỐI phải ngắt cầu dao hoặc rút phích cắm nguồn điện cấp cho máy lạnh. Điều này loại bỏ nguy cơ giật điện hoặc chập cháy nếu nước lọt vào bo mạch.

2.2. Các bước Tháo Lưới lọc Máy lạnh đúng kỹ thuật

Thao tác tháo lưới lọc là bước quan trọng đầu tiên trong cách vệ sinh lưới lọc máy lạnh, cần được thực hiện nhẹ nhàng để không làm gãy các chốt giữ.

• Mở nắp dàn lạnh: Dùng tay nâng nhẹ hai mép nắp dàn lạnh (thường là mặt trước) và từ từ nâng lên. Nắp được thiết kế có khớp nối (hoặc có lẫy khóa) ở hai bên hoặc ở giữa. Ở một số dòng máy (ví dụ Daikin), bạn cần tháo các chốt khóa nhẹ nhàng.
• Xác định vị trí Lưới lọc: Lưới lọc (thường là hai tấm mỏng, hình chữ nhật) sẽ nằm ngay phía sau nắp dàn lạnh và dễ dàng nhìn thấy.
• Tháo Lưới lọc: Dùng tay kéo nhẹ phần lồi ra của lưới lọc, hoặc đẩy lưới lọc lên phía trên và kéo xuống để tách khỏi các rãnh giữ. Lưu ý, thao tác phải từ từ, tránh làm rách hoặc biến dạng lưới lọc.

3. 05 Phương pháp vệ sinh lưới lọc máy lạnh hiệu quả

Sau khi tháo lưới lọc, có nhiều phương pháp làm sạch khác nhau tùy thuộc vào mức độ bám bẩn của lưới lọc. Tùy theo loại lưới lọc, bạn cần chọn phương pháp làm sạch phù hợp để đảm bảo lưới lọc sạch sẽ mà không bị hư hại.

3.1. Phương pháp làm sạch khô (Dành cho bụi nhẹ)

Đây là phương pháp nhanh chóng, có thể áp dụng khi máy lạnh mới được vệ sinh gần đây hoặc chỉ có bụi mịn.

• Dùng máy hút bụi: Đặt lưới lọc trên một mặt phẳng sạch, sau đó dùng đầu cọ mềm của máy hút bụi cầm tay hút sạch bụi bẩn từ mặt sau (mặt tiếp xúc với dàn lạnh) ra mặt trước. Việc hút từ phía sau giúp bụi không bị đẩy sâu vào các kẽ lưới.
• Dùng cọ mềm: Sử dụng cọ lông mềm hoặc bàn chải khô để nhẹ nhàng quét sạch lớp bụi bẩn bám trên bề mặt lưới lọc.

3.2. Phương pháp làm sạch bằng nước (Dành cho bụi bẩn dày)

Đây là cách vệ sinh lưới lọc máy lạnh hiệu quả nhất để loại bỏ bụi bẩn, chất nhầy và dầu mỡ bám lâu ngày.

• Ngâm và rửa: Ngâm lưới lọc trong chậu nước sạch khoảng 10-15 phút để lớp bụi bẩn mềm ra. Sau đó, dùng bàn chải lông mềm chà nhẹ nhàng dưới vòi nước chảy. Chà từ mặt sau ra mặt trước để loại bỏ bụi bẩn khỏi các lỗ lưới.
• Sử dụng dung dịch tẩy rửa nhẹ: Nếu lưới lọc quá bẩn hoặc có vết dầu mỡ, có thể hòa một chút nước rửa chén trung tính vào nước ngâm. Tuy nhiên, tuyệt đối không dùng các hóa chất tẩy rửa mạnh như Javel hoặc các chất ăn mòn, vì chúng có thể làm hỏng chất liệu lưới lọc.

3.3. Xử lý các loại Lưới lọc chuyên dụng (Lưới lọc than hoạt tính, diệt khuẩn)

Các loại lưới lọc này đòi hỏi sự chăm sóc đặc biệt hơn so với lưới lọc bụi thông thường.

• Lưới lọc than hoạt tính/Hạt: Các tấm lọc này thường không thể rửa bằng nước. Hãy tham khảo hướng dẫn của nhà sản xuất, thường chỉ cần tháo ra, dùng máy hút bụi hút sạch bụi bẩn và phơi khô.
• Lưới lọc Enzyme/Ionizer: Các loại này có thể được rửa nhẹ nhàng bằng nước mát. Tuy nhiên, cần tránh chà xát mạnh, vì có thể làm mất đi lớp phủ enzyme hoặc ion kim loại trên bề mặt lọc.

4. 02 Bước hoàn tất: Sấy khô và Lắp đặt Lưới lọc đúng kỹ thuật

Bước sấy khô và lắp đặt là giai đoạn cuối cùng trong cách vệ sinh lưới lọc máy lạnh, đảm bảo máy hoạt động hiệu quả và an toàn điện. Việc lắp đặt đúng vị trí sẽ đảm bảo không khí được lọc sạch tối đa và tránh làm hỏng máy.

4.1. Sấy khô Lưới lọc đúng cách

Lưới lọc phải khô ráo hoàn toàn trước khi được lắp lại vào máy lạnh. Độ ẩm là nguyên nhân chính gây ra nấm mốc và mùi hôi.

• Phơi khô tự nhiên: Đặt lưới lọc ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng mặt trời trực tiếp. Ánh nắng mạnh có thể làm cong vênh hoặc lão hóa chất liệu nhựa của lưới lọc. Phơi khoảng 20-30 phút cho đến khi lưới lọc khô ráo hoàn toàn.
• Tuyệt đối không dùng nhiệt: Không dùng máy sấy tóc hoặc các nguồn nhiệt cao để sấy khô. Nhiệt độ cao sẽ làm biến dạng các sợi nhựa của lưới lọc, khiến chúng không còn khớp với rãnh máy hoặc làm giảm hiệu quả lọc.
• Kiểm tra độ khô: Dùng tay sờ kiểm tra kỹ lưỡng, đảm bảo lưới lọc hoàn toàn khô ráo trước khi lắp vào dàn lạnh.

4.2. Lắp đặt Lưới lọc Máy lạnh và Chạy thử

Lắp đặt lưới lọc cần phải khớp hoàn toàn vào các rãnh để đảm bảo luồng không khí đi qua 100% qua tấm lọc.

• Lắp Lưới lọc vào rãnh: Đặt tấm lưới lọc trở lại rãnh giữ. Đẩy nhẹ và chắc chắn để lưới lọc trượt vào vị trí cố định. Đảm bảo lưới lọc nằm phẳng và không bị kênh lên.
• Đóng nắp dàn lạnh: Đóng nắp dàn lạnh lại và nhấn nhẹ ở các mép để đảm bảo nắp đã khớp hoàn toàn vào các chốt khóa. Nắp dàn lạnh bị kênh có thể làm giảm hiệu suất làm lạnh và gây ra tiếng ồn.
• Kiểm tra và Chạy thử: Bật lại nguồn điện và cho máy lạnh chạy thử 5-10 phút. Quan sát xem máy có hoạt động êm ái hơn không, và luồng gió có mạnh hơn trước khi bạn thực hiện cách vệ sinh lưới lọc máy lạnh không.

5. Tần suất vệ sinh lưới lọc định kỳ

Tần suất vệ sinh lưới lọc phụ thuộc vào môi trường sử dụng, không có quy định cố định cho mọi gia đình.

• Môi trường gia đình thông thường (Ít bụi, ít sử dụng): Thực hiện cách vệ sinh lưới lọc máy lạnh mỗi 1-2 tháng/lần. Đây là tần suất tối thiểu để duy trì hiệu suất làm lạnh.
• Môi trường ô nhiễm (Gần đường lớn, công trường): Cần vệ sinh mỗi 2-3 tuần/lần. Bụi bẩn bám nhanh sẽ làm giảm hiệu suất làm lạnh ngay lập tức.
• Môi trường kinh doanh (Quán ăn, văn phòng): Do máy hoạt động liên tục và có nhiều khói, bụi, nên vệ sinh ít nhất 1 lần/tháng.
• Vệ sinh toàn bộ máy: Dù bạn có thường xuyên vệ sinh lưới lọc, bạn vẫn cần gọi dịch vụ chuyên nghiệp của Điện lạnh Limosa để vệ sinh toàn bộ dàn lạnh và dàn nóng mỗi 3 tháng/lần để làm sạch bụi bẩn bám sâu bên trong mà bạn không thể tự làm được.

6. Những câu hỏi thường gặp về Cách vệ sinh Lưới lọc Máy lạnh

Việc làm sạch lưới lọc là công việc đơn giản nhưng vẫn có nhiều thắc mắc xoay quanh thao tác này, đặc biệt là với các loại máy lạnh hiện đại.

Tôi có nên dùng máy nén khí để xịt khô lưới lọc không?

Không nên. Máy nén khí có áp lực rất cao, có thể làm rách, biến dạng hoặc làm hỏng cấu trúc lưới lọc, khiến lưới lọc không còn khớp vào rãnh máy hoặc giảm hiệu quả lọc. Tốt nhất là để lưới lọc khô tự nhiên hoặc dùng khăn mềm thấm nước.

Vệ sinh lưới lọc có làm giảm mùi hôi máy lạnh không?

Có, nhưng không triệt để. Vệ sinh lưới lọc chỉ loại bỏ được bụi bẩn thô và một phần mùi hôi. Nguyên nhân chính gây ra mùi hôi là do nấm mốc và vi khuẩn bám sâu bên trong dàn lạnh (coil và lồng sóc), nơi mà bạn không thể tự làm sạch được. Cần phải có dịch vụ vệ sinh máy lạnh toàn diện từ Điện lạnh Limosa để loại bỏ hoàn toàn mùi hôi.

Tần suất vệ sinh lưới lọc có khác nhau giữa máy thường và máy Inverter không?

Về cơ bản là không khác nhau về nguyên tắc bám bụi. Tuy nhiên, việc cách vệ sinh lưới lọc máy lạnh cho máy Inverter càng quan trọng hơn, vì lưới lọc bẩn sẽ làm máy Inverter phải tăng tần số máy nén, làm mất đi khả năng tiết kiệm điện và gây lãng phí năng lượng nhanh hơn so với máy thường.

Lưới lọc bị rách có ảnh hưởng gì đến máy lạnh không?

Có ảnh hưởng nghiêm trọng. Lưới lọc bị rách sẽ tạo ra một lối đi cho bụi bẩn đi thẳng vào sâu bên trong dàn lạnh. Điều này làm bụi bám trực tiếp lên các lá tản nhiệt, dẫn đến giảm hiệu suất làm lạnh nhanh chóng và gây khó khăn, tốn kém hơn trong việc vệ sinh dàn lạnh chuyên sâu sau này.

Cách vệ sinh lưới lọc máy lạnh có giúp tôi tự bảo dưỡng máy lạnh tại nhà được không?

Vệ sinh lưới lọc là bước tự bảo dưỡng cơ bản nhất. Tuy nhiên, nó không thay thế được việc vệ sinh chuyên sâu toàn bộ máy. Bạn chỉ làm sạch được 20% bề mặt tiếp xúc. 80% bụi bẩn và nấm mốc bám sâu trong dàn lạnh, lồng sóc và ống thoát nước vẫn cần đến sự can thiệp của kỹ thuật viên chuyên nghiệp và dụng cụ áp lực cao.

Cách vệ sinh lưới lọc máy lạnh là bước bảo dưỡng đơn giản nhưng mang lại hiệu quả lớn, giúp máy lạnh làm việc ổn định, tiết kiệm điện và duy trì không khí sạch. Bạn nên vệ sinh định kỳ mỗi 1–2 tháng để tránh bụi bẩn tích tụ. Với các hạng mục cần kỹ thuật cao như vệ sinh toàn bộ dàn lạnh, dàn nóng hoặc xử lý sự cố, hãy để chuyên gia của Điện lạnh Limosa hỗ trợ.