Tháo lắp ống đồng máy lạnh: Cẩm nang kỹ thuật 08 bước

Nắm vững tháo lắp ống đồng máy lạnh qua 08 bước chuẩn kỹ thuật giúp bảo đảm hệ thống lạnh hoạt động ổn định, hiệu suất tối ưu và không rò rỉ gas. Quá trình từ tháo rắc co cũ, loe ống đến siết lực tại vị trí mới đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối để tránh làm hỏng máy nén hoặc giảm hiệu suất làm lạnh. Hướng dẫn chi tiết này, được tổng hợp từ kinh nghiệm thực tiễn của đội ngũ chuyên gia Điện lạnh Limosa, sẽ giúp bạn giám sát lắp đặt và bảo trì an toàn, bền bỉ, tiết kiệm điện năng cho thiết bị.

1. Chuẩn bị dụng cụ cần thiết khi tháo lắp ống đồng máy lạnh

Để đảm bảo mối nối ống đồng đạt độ kín tuyệt đối, kỹ thuật viên cần trang bị đầy đủ các dụng cụ sau:

• Bộ thu hồi gas (lục giác & đồng hồ áp suất): Bắt buộc phải thu hồi toàn bộ gas trước khi tháo ống đồng nhằm tránh thất thoát gas và đảm bảo an toàn (nội dung đã đề cập ở các phần trước).
• Bộ loe ống (Flaring Tool Kit): Dụng cụ quan trọng nhất giúp tạo miệng loe hình chuông đều, tròn và đúng chuẩn, quyết định trực tiếp đến khả năng kín gas của mối nối.
• Dao cắt ống (Tube Cutter): Dùng để cắt ống đồng vuông góc, hạn chế biến dạng và mạt kim loại.
• Dũa kim loại hoặc mũi khoan vát: Giúp loại bỏ bavia bên trong ống sau khi cắt, tránh làm xước bề mặt loe và gây rò rỉ gas.
• Cờ lê lực (Torque Wrench): Thiết bị chuyên nghiệp giúp siết đai ốc rắc co đúng lực tiêu chuẩn, ngăn ngừa tình trạng nứt miệng loe hoặc trượt ren.
• Mỏ lết: Dùng để giữ cố định van dịch vụ khi siết hoặc tháo rắc co, tránh làm xoắn hoặc cong van.

2. Hướng dẫn tháo lắp ống đồng máy lạnh chi tiết

Sau khi hoàn tất bước thu hồi và khóa gas an toàn, việc tháo ống đồng cần được thực hiện cẩn trọng, nhẹ tay và đúng trình tự. Đây là công đoạn quan trọng giúp bảo vệ van dịch vụ, hạn chế hư hỏng mối hàn và giữ cho hệ thống lạnh không bị nhiễm bẩn trong quá trình tháo lắp.

Bên cạnh thao tác tháo rắc co, kỹ thuật viên cần xử lý và bảo vệ đầu ống đồng ngay sau khi tháo để tránh bụi bẩn, hơi ẩm xâm nhập vào bên trong đường ống.

Bước 1: Tháo rắc co ống đồng cũ an toàn

Sau khi gas đã được khóa hoàn toàn, tiến hành tháo các đai ốc rắc co kết nối ống đồng với van dịch vụ.

• Dụng cụ và thao tác: Sử dụng hai mỏ lết (hoặc cờ lê). Một mỏ lết dùng để giữ cố định thân van dịch vụ, mỏ lết còn lại dùng để nới lỏng đai ốc rắc co theo chiều ngược kim đồng hồ.
• Nguyên tắc bắt buộc: Luôn giữ chặt thân van trong suốt quá trình tháo. Điều này giúp lực tác động chỉ dồn lên đai ốc, tránh hiện tượng xoắn van, cong cổ van hoặc nứt mối hàn – những lỗi rất khó khắc phục về sau.
• Kiểm tra nhanh miệng loe cũ: Sau khi tháo xong, quan sát miệng loe của ống đồng. Nếu phát hiện miệng loe bị nứt, móp méo hoặc trầy xước nặng, đây là dấu hiệu cho thấy lần lắp đặt trước đã siết rắc co quá lực.

Bước 2: Xử lý và bảo vệ đầu ống đồng sau khi tháo

Ngay sau khi tháo rắc co, đầu ống đồng cần được xử lý và che chắn kỹ lưỡng để ngăn nguy cơ nhiễm ẩm và tạp chất.

• Cắt bỏ miệng loe cũ: Dùng dao cắt ống cắt bỏ phần miệng loe cũ, chiều dài khoảng 1 cm. Thao tác này giúp loại bỏ hoàn toàn phần ống đã bị biến dạng, chuẩn bị cho quá trình loe mới sau này.
• Bịt kín đầu ống đồng: Sử dụng băng keo điện quấn kín hoặc nắp nhựa chuyên dụng để bịt kín hoàn toàn đầu ống. Đây là bước cực kỳ quan trọng nhằm ngăn không khí, bụi bẩn và đặc biệt là hơi ẩm xâm nhập vào bên trong ống – nguyên nhân gây nhiễm bẩn dầu máy nén và làm giảm tuổi thọ hệ thống lạnh.

Bước 3: Cắt ống đồng đúng chiều dài kỹ thuật

Ống đồng cần được cắt chính xác bằng dụng cụ chuyên dụng để đảm bảo bề mặt cắt vuông, không biến dạng.

• Đo đạc chính xác: Xác định chiều dài ống phù hợp với vị trí lắp đặt mới, đồng thời chừa dư khoảng 10 – 20 cm để thuận tiện cho thao tác loe ống và căn chỉnh khi lắp.
• Cắt bằng dao cắt ống: Đặt dao cắt vuông góc với ống đồng, siết nhẹ và xoay đều quanh ống. Thực hiện siết từ từ, tăng dần lực qua từng vòng quay cho đến khi ống được cắt rời hoàn toàn. Tuyệt đối không dùng cưa tay hoặc kìm cắt vì sẽ làm méo ống và tạo mạt kim loại bên trong.

Bước 4: Loại bỏ gờ (bavia) bên trong ống đồng

Gờ kim loại (bavia) còn sót lại sau khi cắt là nguyên nhân tiềm ẩn gây tắc nghẽn đường ống, nhiễm bẩn dầu lạnh và hư hỏng máy nén.

• Cách thực hiện: Sử dụng dũa kim loại hoặc mũi khoan vát (reamer) để làm sạch hoàn toàn gờ kim loại bên trong miệng ống.
• Nguyên tắc bắt buộc: Luôn giữ miệng ống hướng xuống dưới trong quá trình xử lý để các mạt kim loại rơi ra ngoài, không lọt sâu vào trong ống gây nhiễm bẩn hệ thống.

Bước 5: Kỹ thuật loe ống (flaring) đạt chuẩn kín gas

Loe ống là thao tác tạo miệng loe hình chuông nhằm kết nối kín khít với van dịch vụ của dàn lạnh và dàn nóng.

• Luồn đai ốc rắc co: Trước khi loe, bắt buộc phải luồn đai ốc rắc co vào ống đồng. Nếu quên bước này, toàn bộ phần ống vừa xử lý sẽ phải cắt bỏ và loe lại từ đầu.
• Đặt ống vào bộ loe: Cố định ống đồng trong bộ loe, đảm bảo phần ống nhô ra đúng tiêu chuẩn (thường 1 – 2 mm tùy theo đường kính ống và hướng dẫn của nhà sản xuất).
• Tiến hành loe ống: Siết từ từ tay loe để tạo miệng loe tròn đều, bề mặt mịn, không nứt và không lệch tâm. Miệng loe đạt chuẩn phải ôm sát hoàn toàn bề mặt hình nón của van dịch vụ.

Bước 6: Siết rắc co bằng tay và căn chỉnh ban đầu

Trước khi dùng dụng cụ chuyên dụng, cần siết nhẹ bằng tay để đảm bảo các vòng ren ăn khớp chính xác.

• Bôi dầu lạnh (tùy chọn): Một số kỹ thuật viên chuyên nghiệp bôi một lớp mỏng dầu máy lạnh lên bề mặt miệng loe và ren đai ốc. Việc này giúp giảm ma sát, hạn chế nứt loe và tăng độ kín khi siết.
• Siết bằng tay: Vặn đai ốc rắc co bằng tay cho đến khi cảm thấy chặt và đều ren, tránh hiện tượng trượt hoặc lệch ren khi siết lực.

Bước 7: Siết lực chính xác bằng cờ lê lực (torque wrench)

Sử dụng cờ lê lực là tiêu chuẩn thi công quốc tế và là yếu tố tạo nên mối nối bền vững, không rò rỉ gas.

• Xác định lực siết tiêu chuẩn: Lực siết sẽ thay đổi tùy theo đường kính ống đồng (ống lỏng, ống gas) và khuyến nghị của nhà sản xuất.
• Thao tác siết: Dùng mỏ lết giữ cố định thân van dịch vụ, sau đó sử dụng cờ lê lực siết đai ốc rắc co. Khi cờ lê phát ra tiếng “tách”, tức là lực siết đã đạt chuẩn và cần dừng lại ngay. Đây là bước quan trọng nhất để đảm bảo mối nối kín gas, an toàn và bền lâu.

Bước 8: Kiểm tra rò rỉ gas tại các mối nối

Dù đã siết rắc co đúng lực bằng cờ lê lực, việc kiểm tra rò rỉ vẫn là bước bắt buộc để đảm bảo độ kín tuyệt đối.

• Phương pháp thực hiện: Sau khi mở van xả gas từ dàn nóng, kỹ thuật viên sử dụng dung dịch nước xà phòng hoặc bọt kiểm tra chuyên dụng bôi đều lên toàn bộ các mối nối rắc co.
• Quan sát và xử lý: Nếu xuất hiện bọt khí nổi lên, chứng tỏ mối nối chưa kín và đang bị rò rỉ gas. Khi đó, cần tiến hành siết bổ sung đúng kỹ thuật hoặc tháo ra loe lại miệng ống để khắc phục triệt để, tuyệt đối không để máy vận hành khi còn xì gas.

3. Những câu hỏi thường gặp về Tháo lắp Ống đồng

Phần này sẽ giải đáp các thắc mắc thường gặp, củng cố kiến thức cho người dùng.

Tại sao phải loe ống đồng lại sau khi tháo ra?

Miệng loe cũ thường bị biến dạng và mòn khi tháo rắc co. Nếu sử dụng lại miệng loe cũ, rất khó đạt được độ kín 100% khi siết lực, dẫn đến rò rỉ gas. Việc cắt bỏ và loe lại là bắt buộc trong quy trình tháo lắp ống đồng máy lạnh chuyên nghiệp.

Nếu tôi không có cờ lê lực thì có thể siết bằng mỏ lết được không?

Có thể siết bằng mỏ lết, nhưng rủi ro rất cao. Siết quá nhẹ sẽ rò rỉ gas. Siết quá mạnh sẽ làm nứt ống, hỏng ren, gây rò rỉ vĩnh viễn. Kỹ thuật viên chuyên nghiệp luôn sử dụng cờ lê lực để đảm bảo độ chính xác theo tiêu chuẩn của hãng.

Ống đồng bị móp méo có thể sử dụng lại được không?

Nếu ống đồng bị móp méo nhẹ ở đoạn giữa có thể tạm chấp nhận. Tuy nhiên, nếu ống đồng bị gấp khúc thì phải thay thế. Các điểm gấp khúc này làm cản trở lưu lượng gas, giảm hiệu suất làm lạnh và tăng nguy cơ tắc nghẽn.

Thời gian hút chân không tối thiểu là bao lâu?

Thời gian hút chân không tối thiểu thường là 15 phút đối với ống đồng ngắn (<5 m) sau khi áp suất đã đạt dưới 500 Micron. Đối với ống dài hơn, thời gian có thể kéo dài hơn để đảm bảo toàn bộ hơi ẩm đã được loại bỏ.

Tháo lắp ống đồng máy lạnh có cần thay băng quấn không?

Tuyệt đối cần. Băng quấn (Simili) cũ thường bị mục nát, mất khả năng bảo vệ ống đồng và lớp bảo ôn khỏi tia UV và thời tiết. Khi tháo lắp ống đồng máy lạnh và lắp đặt lại, phải thay thế băng quấn mới hoàn toàn.

Nắm vững tháo lắp ống đồng máy lạnh là yếu tố then chốt để đảm bảo hệ thống lạnh kín khí, vận hành hiệu quả và bền bỉ. Quy trình từ cắt ống, loe ống đến siết lực và hút chân không đòi hỏi kỹ thuật chính xác, dụng cụ chuyên dụng và kinh nghiệm cao. Bất kỳ sai sót nào cũng có thể gây rò rỉ gas, giảm tuổi thọ máy nén và tốn điện năng. Hãy tin tưởng dịch vụ tháo lắp máy lạnh của Điện Lạnh Limosa để đảm bảo an toàn và tối ưu hiệu suất máy lạnh. Gọi ngay HOTLINE 0342 273 135 để được hỗ trợ nhanh chóng!